Gepubliseer .
Nadat onveranderde kospryse in 2010 gehelp het om inflasie in toom te bring, word daar nou weer gewaarsku dat die situasie binnekort omgekeer kan word indien onlangse stygings in talle internasionale voedselkommoditeitspryse volgehou word. Die relatief sterk rand word as een rede voorgehou waarom ons in Suid-Afrika nog nie die effek van die stygende kommoditeitspryse op die winkelrakke gewaar het nie.
Daar is ʼn mate van waarheid in hierdie stelling, maar daar is ook ʼn ander faktor wat bydra daartoe dat ons kospryse nog nie weer beduidend begin styg het nie: Gemiddeld het kospryse in Suid-Afrika nooit weer ná 2008 se styging beduidend gedaal nie.
Lees verder ‘Kospryse hoog sedert 2008′
Gepubliseer .
(Hierdie artikel vervolg vanaf verlede week s’n. Lees dit hier vir agtergrond.)
Bykomend tot Pioneer se monetêre boete wat aan die regering betaal moet word, is daar ook aangekondig dat die maatskappy se winsmarges op brood en meel oor ʼn sekere tydperk só moet verlaag dat dit effektief R160 miljoen minder wins sal lewer. Hierdie maatreël is oënskynlik daarop gemik om “terug te gee” aan die verbruiker. So ʼn stap is nog nooit van tevore in Suid-Afrika geneem nie, moontlik omdat daar verskeie probleme daarmee is.
Lees verder ‘Mededingingsowerhede se moeilike taak (Deel 2)’
Gepubliseer .
Owerhede wat onmededingende praktyke soos prysvasstelling en markverdeling moet oopvlek, ondersoek en straf, sit met ʼn dilemma wanneer dit by die “straf”-gedeelte kom. Met die onlangse uitspraak in die Pioneer Foods-saak het hierdie kwessie weer na vore gekom.
Uit die aard van die saak moet ʼn maatskappy wat die wet oortree het deur onmededingend op te tree, gestraf word. Hierdie straf behoort ook as afskrikmiddel te dien vir ander maatskappye om nie soortgelyke oortredings te begaan nie. Vir hierdie twee doeleindes is monetêre boetes teoreties ʼn effektiewe strafmaatreël. Natuurlik moet die boetes hoog genoeg wees dat dit werklik straf en afskrik. Daar is ook ander tipes straf wat effektief kan wees, soos om spesifieke strafmaatreëls op te lê vir die individue wat verantwoordelik was vir die onmededingende gedrag, maar in beginsel is ʼn monetêre boete op ʼn maatskappy goed.
Lees verder ‘Mededingingsowerhede se moeilike taak (Deel 1)’
Gepubliseer .

Click op die grafiek om dit te vergroot
Daar is gedurig berigte in die media dat voedselinflasie daal. Onlangs is daar weer berig dat “voedselinflasie nou onder die Reserwebank se teiken is”. Hierdie dinge is waar – voedselinflasie het inderdaad gedaal en is nou, met ʼn jaar-op-jaar getal van 2,4%, onder die Reserwebank se teikenband van 3% tot 6%.
Hierdie berigte kan mense egter onder die indruk bring dat kospryse nou laer is as ʼn jaar gelede. Dit is ongelukkig nie waar nie. In Januarie 2010 het StatsSA se amptelike meting van kospryse in der waarheid ʼn hoogtepunt bereik. Die indekssyfer het op 110,9 te staan gekom, teenoor die vorige hoogtepunt van 110,1 in Mei 2009. Die feit dat voedselinflasie daal, beteken slegs dat disinflasie plaasvind. Disinflasie is nie dieselfde as deflasie nie. Tydens disinflasie styg pryse steeds, maar teen ʼn stadiger tempo as voorheen. Dit is slegs tydens deflasie wat pryse daal. Hoewel ons wel in drie maande van verlede jaar kortliks maand-op-maand matige deflasie van voedselpryse gesien het, was die stygings tydens die ander maande oorgenoeg om dit uit te kanselleer.
Lees verder ‘Kos bly steeds duur’
Gepubliseer .

Kliek op die grafiek om dit te vergroot
Die media berig vir die afgelope paar maande dikwels dat laer druk vanaf voedselpryse besig is om laer inflasie teweeg te bring. Die manier waarop hierdie verskynsel bespreek word laat dit dikwels klink asof voedselpryse besig is om te daal. Dis is egter nie waar nie. Net omdat voedselinflasie minder as voorheen bydra tot die totale verbruikersprysindeks se styging beteken nie dat voedselpryse daal nie.
Gedurende 2009 het voedselpryse slegs in Junie en Julie gemiddeld gedaal, onderskeidelik met 0,3% en 0,4%. Gedurende al die ander maande het voedselpryse gestyg – soveel so dat gemiddelde voedselpryse volgens StatsSA steeds 1,9% hoër was in Oktober as in Januarie (en 3,7% hoër as in Desember 2008). Die ekwivalente syfer vir verlede jaar (die styging vanaf Januarie tot Oktober 2008) was 11,9%. Hierdie jaar se styging is dus weliswaar nie so groot soos verlede jaar s’n nie, maar dit is steeds ʼn styging.
Lees verder ‘Voedselpryse styg steeds’